Persbericht
Veiligheidsprobleem niet altijd een criminaliteitsprobleem
Veel burgers voelen zich onveilig, ondanks de afname van de criminaliteit. Waardoor worden zulke gevoelens dan nog meer bepaald dan door criminaliteit? Onderzoek laat zien dat buurtbewoners zeer goed in staat zijn de problemen met betrekking tot sociale veiligheid in de buurt te verwoorden en oplossingen aan te dragen. Ze voelen zich verantwoordelijk voor een veilige buurt, maar verwachten daarin daadwerkelijk ondersteund te worden door politie en overheid. Burgers voelen zich over het algemeen niet zozeer onveilig in de eigen buurt maar juist in het stadscentrum, belendende wijken of in de grote stad verderop.
In de studie van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving en de Stichting Grootstedelijk Gedragswetenschappelijk Onderzoek “Nee, ik voel me nooit onveilig” – uitgevoerd in opdracht van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling – zijn buurtbewoners uitgenodigd te praten over de veiligheid in hun wijk. De resultaten van het onderzoek geven stof tot nadenken. Allereerst wordt een nuancering aangebracht in het begrip ‘onveilige buurt’. Want, hoewel bewoners geenszins blind zijn voor de problematische kanten van de veiligheidssituatie in hun wijk, zegt de grote meerderheid zich in de eigen wijk zelden onveilig te voelen. Dat schept een heel ander beeld dan vaak uit standaardvragen (zoals bijvoorbeeld in het kader van de Politiemonitor) naar voren komt, ook in de bestudeerde wijken. De nuancering door de buurtbewoners neemt niet weg dat diezelfde mensen wel degelijk veiligheidsproblematiek ook in de eigen wijk kunnen benoemen, hun mening weten te geven over wat er dan mis is en hoe die problemen ontstaan. De bewoners zijn in dit onderzoek bevraagd over thema’s als vervreemding van buurtgenoten, overlast, verkeersproblematiek, de rol van de politie, vervuiling, de terugtredende overheid, de rol van de media, buurtwerk. Buurtbewoners geven aan dat juist dergelijke factoren een grotere rol spelen op de beleving van veiligheid dan criminaliteit als zodanig.
Het onderzoek laat zo zien dat de veiligheidsproblematiek in de beleving van buurtbewoners in belangrijke mate een sociaal probleem is en niet alleen een criminaliteitsprobleem. Wil de overheid in het algemeen en de politie in het bijzonder buurtbewoners helpen om zich veilig te voelen, dan moeten zij zich realiseren dat bewoners behoefte hebben aan steun om met hun wijkgenoten om te gaan, ook als zij afwijkende gedragsnormen hebben. Bewoners vragen ook op het gebied van overlastbestrijding en hulpverlening een rol van de politie. De politie zou moeten heroverwegen of een nogal eenzijdig op repressie gerichte aanpak baat heeft.
Ten slotte is het belangrijk de zelfredzaamheid van bijzondere groepen (allochtonen, ouderen) onder de aandacht te brengen. Met name oudere wijkbewoners zien hun actieradius bijna tot hun woning verkleinen. Steun aan hen om zich ook daarbuiten te kunnen bewegen, door bijvoorbeeld aanpassingen in het openbaar vervoer, de bejaardenhulp of kennismakingsprojecten, zal de angst bij ouderen voor de buitenwereld helpen verminderen.
RMO werkdocument 5 “Nee, ik voel me nooit onveilig”. Determinanten van sociale veiligheidsgevoelens, Henk Elffers (NSCR) en Wiebe de Jong (GGO), Den Haag, oktober 2004. De publicatie is verkrijgbaar bij de RMO en is te vinden op de website van de RMO.
Voor nadere informatie kunt u zich wenden tot de RMO, mw. dr. T.A.M. Graas (070-3406079) of het NSCR, prof. dr. H. Elffers (071-5278527).
