Persbericht

Het versterken van sociale netwerken rondom gezinnen ontlast Jeugdzorg 

Gezinnen zijn meer op zichzelf aangewezen. Degenen die een oogje in het zeil houden zijn steeds vaker professionals. De sociale kring rondom gezinnen (familie, buren en vrienden) is op afstand komen te staan.  Een groeiende preventieve jeugdzorg met zijn nadruk op risicoanalyses en monitoring is het gevolg. Maar de overheid kan ook een andere weg bewandelen en de jeugdzorg ontlasten door de netwerken rondom gezinnen te versterken. Dat bepleiten de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) en de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) in hun advies Investeren rondom kinderen dat vandaag overhandigd wordt aan minister Rouvoet.

Met het advies geven de beide adviesorganen de minister van Jeugd & Gezin een handreiking om te ontsnappen aan een steeds lastiger wordende spagaat. Enerzijds neemt de druk op de overheid om direct in te grijpen toe. Anderzijds klinkt de roep om afstand te bewaren en hebben risicopreventie en monitoring een aanzuigende werking op wachtlijsten. Hoe meer de overheid in het gat springt dat de sociale omgeving laat liggen, des te minder pakt die sociale omgeving zijn verantwoordelijkheid op.

Voor de korte termijn adviseren de Raden onder andere bewust plekken en momenten te creëren waar ouders en kinderen elkaar onderling kunnen ontmoeten en ervaringen kunnen delen, bijvoorbeeld via ouderontmoetingen op kinderdagverblijven en scholen of het inrichten van een oudercafé in Centra voor Jeugd & Gezin. Sporten voor elk kind bereikbaar en sociale samenhang in buurten zijn ook middelen om de netwerken rond gezinnen te versterken. Hulpverleners zouden meer dan nu een verbindende factor kunnen vormen en actief moeten werken aan het versterken van de sociale netwerken van gezinnen.

Voor de langere termijn adviseren de Raden een sectoroverschrijdend gezinsbeleid. Een goed opgroeiklimaat houdt direct verband met de inrichting van woonwijken (zijn er voldoende sociale ontmoetingsplekken als scholen, crèches, winkels, buurtcentra en speeltuinen?), met de verdeling van arbeid en zorg (beschikken ouders over voldoende verlofvoorzieningen?) en met de inrichting van scholen (groot en anoniem of klein en herkenbaar?). De middenstand (buurtwinkels) en voorzieningen zoals eerstelijnsgezondheidscentra, sportverenigingen, politiebureaus en scholen kunnen ook een sociale functie vervullen. Door deze bewust in buurten te organiseren en de samenwerking tussen deze instanties te bevorderen, vergroot je het netwerk voor gezinnen.

Achtergrondstudies behorende bij het advies verschijnen als webpublicatie:
Viva la Village. De rol van scholen en kinderopvangorganisaties in opvoedondersteuning voor ouders Research voor Beleid, Zoetermeer, 2009
Kennis over opvoeden. De vragen van ouders, het aanbod van de overheid en de mogelijkheden van de markt  Trimbos Instituut, Utrecht 2009
Effectiviteit informele netwerken SEO, Amsterdam 2009