Straf en zorg: een paar apart
Over het advies:
Sommige mensen hebben psychiatrische of ernstige psychische problemen én leveren gevaar op voor anderen. Ze lijden bijvoorbeeld aan schizofrenie of een antisociale persoonlijkheidsstoornis én berokkenen anderen schade of plegen strafbare feiten. Goed omgaan met deze mensen is een moeilijke opgave. Ze maken deel uit van twee werelden. Die van justitie en die van de zorg, die zich in de praktijk moeizaam tot elkaar verhouden. ‘Justitie’ reageert vooral op de daad en heeft minder aandacht voor interventies om recidive te voorkomen. ‘De zorg’ reageert vooral op de hulpvraag van een patiënt en heeft minder oog voor de noodzaak om aan mensen soms ook grenzen te stellen.
In het advies ‘Straf en zorg: een paar apart’ reikt de RMO alternatieven aan voor de wijze waarop kan worden omgegaan met de groep delictplegers met psychiatrische en psychische problemen. De manier waarop dat thans gebeurt, roept namelijk vragen op. Er zijn hoge recidivecijfers, gebrekkige nazorg en ontoereikende hulpverlening tijdens en voorafgaand aan detentie.
De RMO doet de volgende aanbevelingen:
Laat niet langer het straf- of zorgsysteem elk vanuit zijn eigen logica de interventies bepalen. Stel eerst de vraag welk doel centraal zou moeten staan – vergelding, recidivevermindering, afschrikking, et cetera – en welke middelen daarbij effectief zijn.
Werk aan een betere aansluiting tussen straf en zorg. De zorg kan meer activeren en duidelijker grenzen stellen. De straf, op zijn beurt, kan zich preciezer richten op een passende combinatie van begrenzing, behandeling, zorg en vergelding. De RMO werkt verschillende wegen uit om deze betere aansluiting vorm te geven.
Een derde aanbeveling is om meer informatie te verstrekken en zo meer evenwicht te brengen op het publieke speelveld waarin burgers, media en overheid opereren. Dit is niet alleen nodig bij ernstige incidenten wanneer de roep om krachtige maatregelen groot is, maar structureel en permanent.
Meer informatie:
Rienk Janssens
Dr. Rienk Janssens werkt sinds 2001 bij de RMO. Vanaf 2007 is hij algemeen secretaris. Hij heeft geschiedenis gestudeerd in Leiden en Santander en is gepromoveerd aan de Vrije Universiteit op de geschiedenis van de antirevolutionaire partij in de negentiende eeuw. Voordat hij bij de RMO werkte was hij directeur van het wetenschappelijk bureau van het GPV, in 2001 opgegaan in de ChristenUnie.
Binnen de RMO werkte hij aan adviezen als Verschil in de verzorgingsstaat (2004), Toegang tot recht (2004), Ontsnappen aan medialogica (2006), Straf en zorg: een paar apart (2007), Vormen van democratie (2007), De ontkokering voorbij (2008) en Sociaal bezuinigen (2010).
Rienk Janssens is bereikbaar via 070 - 340 73 09 of r.janssens@adviesorgaan-rmo.nl
