Persbericht

De Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling onderschrijft de principes van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO). De rijksoverheid kan nog wel een aantal voorwaarden invullen om de WMO daadwerkelijk tot een succes te maken. Dit schrijft de raad in zijn vandaag verschenen advies:
 

LOKALISERING VAN MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING
Voorwaarden voor een succesvolle WMO

Het doel van de WMO is dat gemeenten ervoor zorgen dat hun burgers kunnen ‘meedoen’, dat barrières voor participatie worden geslecht. De WMO biedt de mogelijkheid de ondersteuning van kwetsbare burgers lokaal, ‘dicht bij de burger’ vorm te geven. Herkenbaarheid, kleinschaligheid en betrokkenheid krijgen daarmee een kans. De raad meent daarom dat met de WMO de situatie voor burgers kan verbeteren.
 
Voor het welslagen van de WMO is het echter van belang dat de rijksoverheid zich een andere rol aanmeet: minder dirigeren en controleren en meer stimuleren. De raad noemt vier vormen van permanente stimulans. Ten eerste kan de rijksoverheid bij de communicatie over de wet de missie zoveel mogelijk in resultaatgerichte doelen uitleggen en steeds het perspectief van de (kwetsbare) burger centraal stellen. Ten tweede moeten gemeenten echt de ruimte krijgen om de WMO naar eigen inzicht vorm te geven. In de derde plaats moeten ook in de toekomst voldoende financiële middelen beschikbaar zijn waarmee gemeenten de wet kunnen uitvoeren, omdat maatschappelijke ontwikkelingen ertoe leiden dat steeds meer mensen behoefte zullen hebben aan ondersteuning. Ten slotte kan de rijksoverheid change agents aanstellen die gemeenten helpen zich onderling te vergelijken. Change agent bevorderen dat het ‘vandaag beter gaat dan gisteren en morgen weer beter dan vandaag.’
 
Traditioneel rijksbeleid kan soms botsen met de principes van de WMO. Zo hebben gemeenten nauwelijks zeggenschap over het openbaar vervoer of over de modernisering van het zorgstelsel. De raad stelt daarom voor om knelpunten te inventariseren die voortkomen uit (strijdende) sturingsconcepten op beleidsterreinen die de WMO raken. De rijksoverheid zou vervolgens beleid moeten ontwikkelen dat bijdraagt aan een werkbare rolverdeling tussen Rijk, gemeenten en overige organen met bevoegdheden die aan de WMO grenzen. Daarbij moet de overheid zich realiseren dat op lokaal niveau samenwerking belangrijker is dan onderlinge afbakening van beleidsterreinen.
 
Als zich met de WMO problemen voordoen, dan moeten die op het lokale vlak worden opgelost. Problemen mogen niet als vanzelf leiden tot centrale maatregelen. De raad stelt wel voor om in het geval van structurele taakverwaarlozing door een gemeente een aanwijzingsbevoegdheid voor de rijksoverheid te creëren.

Noot voor redacties: het advies nr. 36 Lokalisering van maatschappelijke ontwikkeling. Voorwaarden voor een succesvolle WMO is verkrijgbaar bij de Sdu en te vinden op onze website: www.adviesorgaan-rmo.nl. Voor nadere inlichtingen kunt u terecht bij het secretariaat van de RMO: 070-3405294