Adviezen
2012
-
Meedenken en tegendenken
Omdat de RMO vijftien jaar bestaat en onlangs zijn vijftigste advies is verschenen, zijn alle publicaties in een mooie uitgave gebundeld onder de titel Meedenken en tegendenken. Vijftien jaar adviseren over sociale vraagstukken.
-
Tegenkracht organiseren
Maatschappelijke sectoren als onderwijs, zorg en welzijn kunnen leren van de kredietcrisis in de financiële sector. De manier waarop werkwijzen productief starten en gaandeweg perverse effecten vertonen, legt een opmerkelijke parallel bloot. In het advies Tegenkracht organiseren schetst de RMO waarom deze perverse effecten kunnen ontstaan en doet hij aanbevelingen om tegenkracht tot stand te brengen.
2011
-
De nieuwe regels van het spel
De komst van het internet heeft het publieke debat fundamenteel veranderd. Hierdoor ontstaan bewust of onbewust nieuwe regels: over omgangsvormen, over de openbaarheid van informatie, over censuur, privacy en hoor en wederhoor.
Aan zet is nu vooral de samenleving zelf, stelt de RMO in zijn preadvies De nieuwe regels van het spel. Internet en het publiek debat.
-
Migratiepolitiek voor een open samenleving
Migratie is van alle tijden en Nederland is een open samenleving. Het is dus van belang, zeker met het vervagen van allerlei grenzen, dat Nederland een heldere en op de toekomst gerichte migratiepolitiek voert. De vitaliteit en de continuïteit van de Nederlandse samenleving zijn gediend bij heldere politieke keuzen. Welke eisen kan Nederland wel en niet stellen?
-
Nieuwe ronde, nieuwe kansen
Jarenlang is in Nederland gestreefd naar sociale stijging. Een hoger opleidingsniveau, meer welvaart en meer inkomen waren wens en praktijk van beleid en samenleving. Bovendien streefden we naar een open samenleving in plaats van de traditionele klassenmaatschappij. De invloed van het ouderlijk milieu op de maatschappelijke positie van kinderen werd vervangen door een samenleving waar eenieder zijn eigen talent via het breed toegankelijke onderwijs kan verzilveren.
-
Bevrijdend kader voor de jeugdzorg
Rijk, provincies en gemeenten zullen de komende jaren verwikkeld zijn in de overheveling van alle taken van de jeugdzorg naar de gemeente. De Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) spreekt zich in het briefadvies Bevrijdend kader voor de jeugdzorg uit over de inhoudelijke koersverandering van deze stelselherziening van de jeugdzorg.
2010
-
Terug naar de basis: Over legitimiteit van maatschappelijke dienstverlening
De legitimiteit van maatschappelijke organisaties staat onder druk. Of het nu gaat om welzijnsinstellingen, scholen, omroepen of ontwikkelingsorganisaties: overal is de druk groot om meer diensten te verlenen tegen minder geld, om meer verantwoording af te leggen tegen minder vrijheid om eigen keuzes te maken. In hun overlevingstocht zitten organisaties gevangen in enerzijds disciplinering vanuit wetgeving en toezichtorganen en anderzijds de eisen van de markt. Ze raken vervreemd van hun achterban, aan wie ze juist hun legitimiteit zouden moeten ontlenen.
-
De toekomst van de bestuurlijke inrichting
Het vertrouwen in de overheid is niet altijd gebaat bij een verkleining van de kloof tussen burger en de politiek. Nabijheid en legitimiteit staan soms met elkaar op gespannen voet. Dat staat in het briefadvies dat de RMO op verzoek van zijn collega, de Raad voor het Openbaar bestuur, heeft geschreven.
-
Briefadvies Sociaal bezuinigen
Overheidsorganisaties kunnen zuiniger met hun budgetten omspringen. Een cultuur van zuinigheid kan een forse besparing op de overheidsuitgaven opleveren. Daarvoor moet wel een einde komen aan het belonen van budgetuitputting.
2009
-
Polariseren binnen onze grenzen
Polarisatie hoort bij een open democratische samenleving. Het geeft stem aan emoties en belangen. Maar we kunnen er ook in doorslaan. En dan wordt het eerder bedreigend dan verrijkend.
-
Investeren rondom kinderen
Een gunstiger opgroeiklimaat voor alle kinderen, dat zou de focus moeten zijn van een verschuiving in het jeugd- en gezinsbeleid. RMO en RVZ nemen waar dat steeds meer kinderen voornamelijk als risicocategorie worden gezien en door het beleid ook zo worden behandeld. Met nog meer monitoring en vroegsignalering gaan we de kansen van kinderen om gunstig op te groeien niet verbeteren.
-
De wijk nemen
Sociale cohesie versterken, leefbaarheid verbeteren, de kloof tussen burger en overheid dichten: de wijk staat in de schijnwerpers. Veel, zo niet alle, gemeenten werken wijkgericht. En de verwachtingen zijn hooggespannen.
-
Briefadvies WMO
De WMO is een participatiewet die goed past bij de nieuwe verhouding tussen overheid en burger. Maar de nadruk moet niet liggen op allerlei institutionele aanpassingen, maar op culturele veranderingen in de onderlinge ondersteuning. Dat schrijft de RMO in een informeel briefadvies aan staatssecretaris Bussemaker.
2008
-
Versterking voor gezinnen
Dit dubbeladvies, samen met de RVZ, dient als input voor de gezinsnota die minister Rouvoet van Jeugd en Gezin in voorbereiding heeft.
-
De ontkokering voorbij
Hulpverleners en overheidsinstellingen zouden langs elkaar heen werken. Dat leidt tot drama’s als ‘Savanna’, ‘de Schipholbrand’, ‘Enschede’ of ‘Volendam’. De hoogste tijd om te ontkokeren. Meer coördineren, afstemmen en integraal werken is het devies. Maar leidt dat wel tot succes?
-
Tussen flaneren en schofferen
Jongeren hangen rond in de buurt en zorgen voor overlast. Of zijn omwonenden, passanten en winkeliers te intolerant? Hoe dan ook, conflicten lopen vaak uit de hand. Bijna automatisch ontstaat dan een roep om hard optreden tegen ‘hangjongeren’.
2007
-
Vormen van democratie
Dat we in Nederland in een democratie leven, lijkt vanzelfsprekend. Maar dat is niet zo. De samenleving is ingewikkelder geworden, door de toegenomen etnische diversiteit, individualisering en pluriformiteit. De samenleving is ook gespannener en ontvlambaarder geworden.
-
Straf en zorg: een paar apart
Sommige mensen hebben psychiatrische of ernstige psychische problemen én leveren gevaar op voor anderen. Ze lijden bijvoorbeeld aan schizofrenie of een antisociale persoonlijkheidsstoornis én berokkenen anderen schade of plegen strafbare feiten. Goed omgaan met deze mensen is een moeilijke opgave.
2006
-
Inhoud stuurt de beweging
Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) is te bevorderen dat alle mensen 'meedoen' in de samenleving. In het advies Inhoud stuurt de beweging laat de RMO zien dat de wet op verschillende manieren vorm kan krijgen.
-
Ontsnappen aan medialogica
De berichtgeving in de media over tbs-incidenten neemt toe, terwijl het feitelijke aantal incidenten niet stijgt. Deze constatering doet de RMO in zijn advies Ontsnappen aan medialogica. Tbs in de maatschappelijke beeldvorming.
-
Verschil maken
In Verschil maken, het advies van de RMO over ‘eigen verantwoordelijkheid na de verzorgingsstaat’, gaat de RMO in op wat de overheid kan doen om de eigen verantwoordelijkheid van burgers te bevorderen. Eerder minder dan meer, luidt in het kort het antwoord, maar vooral anders: de overheid heeft een ander repertoire van beleidsinstrumenten nodig.
2005
-
Niet langer met de ruggen naar elkaar
Autochtonen en allochtonen dreigen steeds meer langs elkaar heen te leven. Om deze trend te keren adviseert de RMO om integratie-projecten niet langer te laten gaan over etniciteit. Verbindingen tussen mensen ontstaan sneller op andere dimensies dan de etnische.
-
Lokalisering van maatschappelijke ondersteuning
Voor het welslagen van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning is het van belang dat het Rijk zich een andere rol aanmeet dan het gewend is. Minder dirigeren en controleren en meer stimuleren.
-
Eenheid, verscheidenheid en binding
Investeer minder in het verplaatsen van mensen en meer in de mensen zelf. Dit bepleit de RMO in het advies Eenheid, verscheidenheid en binding.
2004
-
Ouderen tellen mee
Een zinvolle dagbesteding is een voorwaarde is voor een goede kwaliteit van leven. Ook als je op leeftijd bent. Van belang is wel dat mensen activiteiten ontplooien die bij hen passen. Koppel bijvoorbeeld uitkeringen aan betaald of vrijwilligerswerk en niet, zoals gebruikelijk, aan inactiviteit.
-
Mogen ouderen ook meedoen
In de adviezen Mogen ouderen ook meedoen (nr. 33) en Ouderen tellen mee (nr. 34) zegt de RMO onder meer dat een zinvolle dagbesteding, ook op hoge leeftijd, een voorwaarde is voor een goede kwaliteit van leven.
-
Toegang tot recht
Burgers die weinig bekend zijn met de details van ons rechtssysteem hebben bij rechtsproblemen minder mogelijkheden om voor hun belangen op te komen. Naarmate de overheid zich meer terugtrekt, wordt het belangrijker dat de overheid zich intensiever gaat bemoeien met de infrastructuur op het gebied van onderhandelen en geschillen beslechten. Dit is de voornaamste boodschap van het RMO-advies Toegang tot recht.
-
Sociale veiligheid organiseren
Om burgers meer veiligheid te geven, is het nodig dat de overheid investeert in meer ogen op straat. Aanwezigheid van andere burgers op openbare plekken zorgt ervoor dat mensen zich veiliger voelen en werkt preventief op criminaliteit en overlast.
-
Verschil in de verzorgingsstaat
De discussie over de reikwijdte van de verzorgingsstaat is in volle gang. Ook de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling heeft zich in deze materie verdiept. In dit advies schetst de Raad de contouren van een nieuw organiserend gelijkheidsprincipe.
-
Humane genetica en samenleving
De discussie over de gevolgen voor het dagelijks leven van onderzoek naar het humane genoom moet worden verbreed. Ze moet gevoerd worden in een taal die toegankelijk is voor iedereen die eraan wil deelnemen.
-
Europa als sociale ruimte
Hoe kan het ontwikkelen van Europees sociaal beleid worden verbeterd? Dat is de vraag die de RMO in het advies Europa als sociale ruimte. Open coördinatie van sociaal beleid in de Europese Unie beantwoordt.
2003
-
Hart voor Europa
Wat kan de Nederlandse overheid doen om er voor te zorgen dat de Nederlandse burger (weer) belangstelling krijgt voor Europa? Dat is de vraag die de RMO beantwoordt in het advies Hart voor Europa. De rol van de Nederlandse overheid. De RMO richt zich in dit advies niet zozeer op een communicatie-, maar vooral op een participatiestrategie waardoor politici en burgers zich bij Europa betrokken gaan voelen.
-
Medialogica
Welke rol spelen de media in de verhouding tussen burgers en overheden in de informatiesamenleving? Dat is, kort samengevat, de vraag die de Raad zich stelt bij het thema media en burgerschap. Het gaat hier om het krachtenveld tussen burgers, overheden en media. De Raad wil dit krachtenveld vanuit het perspectief van de burger belichten. Maatschappelijke verantwoordelijkheid ofwel burgerschap staat centraal in dit advies.
-
Bevrijdende kaders
Voor verschillende maatschappelijke ontwikkelingen - zoals individualisering, internationalisering, informatisering - neemt de overheid tegenwoordig een andere positie in de samenleving in en onderhoudt een andere relatie met burgers.
-
De handicap van de samenleving
Ongeveer 1 miljoen Nederlanders hebben een ernstige lichamelijke of geestelijke beperking. Zij beschikken over te weinig keuzemogelijkheden om deel te nemen aan de samenleving. Hun mening, hun kennis en hun eigen ervaring staan in de praktijk van alledag niet centraal.
2002
-
Geen woorden maar daden
De RMO heeft op verzoek van het kabinet een bijdrage geleverd aan het debat over normen en waarden. In zijn advies Geen woorden maar daden geeft de raad aan dat de overheid zelf mede verantwoordelijk is voor de vervaging van normen en waarden, omdat deze heeft bijgedragen aan het ontstaan van anonimiteit in het publieke domein.
-
Werken aan balans
Burn-out komt voort uit een samenspel van omstandigheden. Een disbalans tussen de persoon zelf, zijn privé-situatie en zijn arbeidsomstandigheden is een belangrijke oorzaak van burn-out.
De raad geeft een tweetal remedies voor het probleem van het ontstaan van burn-out. -
Educatief centrum voor ouder en kind
Bij voor- en vroegschoolse educatie (vve) gaat het om educatieve programma?s bedoeld om onderwijsachterstand bij jonge kinderen te voorkomen. De RMO pleit er in dit advies over voor- en vroegschoolse educatie voor educatieve centra voor ouder en kind te vormen als onderdeel van de versterking van de pedagogische infrastructuur.
-
Levensloop als perspectief
De publieke sector staat onder grote druk. Eén van de oorzaken voor het achterblijven van de publieke sector is het feit dat mensen hun leven anders indelen dan vroeger. De manier waarop mensen leven past zo niet meer in de mallen van beleidsmakers.
2001
-
-
Van uitzondering naar regel
In de opzet van het grotestedenbeleid zitten wezenlijke uitgangspunten voor het bij de tijd brengen van publieke instituties, zoals ruimte voor lokaal maatwerk, aansluiten bij bestaande netwerken en verbanden in de samenleving, en creëren van partnerschap tussen betrokkenen.
-
Aansprekend opvoeden
Ouders zijn en blijven de belangrijkste opvoeders van kinderen, maar ze staan er steeds vaker alleen voor. Traditionele (hulp)instellingen passen vaak niet meer, of zijn wegbezuinigd. Bovendien is de overheid zich lang niet altijd bewust van de effecten van beleid op de opvoeding van kinderen en jongeren.
-
Instituties in lijn met het moderne individu
Deze publicatie voor de opstellers van de verschillende verkiezingsprogramma's bevat een krachtig pleidooi voor de modernisering van de publieke sector.
-
Kwetsbaar in kwadraat
Kwetsbare mensen worden niet bereikt door de instellingen die voor hen zijn bedoeld, terwijl ze de steun van die instellingen vaak goed kunnen gebruiken.
-
Etniciteit, binding en burgerschap
Advies in samenwerking met de Raad voor het openbaar bestuur.
2000
-
Ver weg én dichtbij
ICT is een belangrijk instrument voor de realisering van maatschappelijke doelstellingen. Ze maakt het mogelijk kleinschalige dienstverlening te organiseren binnen een grootschalige ondersteuningsstructuur.
-
-
Van discriminatie naar diversiteit
Mensen moeten kunnen kiezen of zij betaalde arbeid met zorgtaken willen combineren. De overheid moet een bepaalde verdeling tussen arbeid en zorg niet tot norm verheffen.
-
Wonen in de 21ste eeuw
Het streven naar meer zeggenschap en keuzevrijheid voor burgers verdient ondersteuning. Het beleid dat is gericht op het bevorderen van het eigenwoningbezit, kan leiden tot de marginalisering van de huursector.
-
Ongekende aanknopingspunten
In de voorstellen voor de versterking van het sociale beleid in gemeenten ligt veel nadruk op uitbreiding van de professionele voorzieningen die de overheid financiert.
-
Alert op vrijwilligers
Vrijwilligers en hun organisaties hebben bij hun werk steeds meer last van onbedoelde effecten van wet- en regelgeving: een overmaat aan bureaucratie en onduidelijkheden bij de afbakening tussen betaald en onbetaald werk. Beleidsmakers moeten bij hun werk meer rekening houden met de betekenis van het vrijwilligerswerk voor de samenleving. Onderzoek en voorlichting moeten hieraan bijdragen.
-
Aansprekend burgerschap
Een andere organisatie van het publieke domein kan verantwoordelijkheidsbesef stimuleren. Dat veranderde publieke domein ziet er als volgt uit.
1999
-
Nationale identiteit in Nederland
Nederlanders hebben, zeker in vergelijking met andere Europeanen, geen sterk uitgesproken gevoel van nationale identiteit.
-
-
Arbeid en zorg
Arbeid en zorg kunnen makkelijker worden gecombineerd als burgers kunnen terugvallen op een betrouwbare zorginfrastructuur: kinderopvang, thuiszorg en dienstverlening. Zo'n infrastructuur is voor deelname aan het arbeidsproces voor vrouwen en mannen belangrijker dan diverse mogelijkheden voor verlof.
-
Zorgarbeid in de toekomst
Advies in samenwerking met de Raad voor Volksgezondheid en Zorg.
1998
-
Integratie in perspectief
Ook in de toekomst heeft Nederland te maken met een grote diversiteit in groepen nieuwkomers. Deze mensen zullen in beduidende mate afhankelijk zijn van de voorzieningen van de verzorgingstaat, zoals huisvesting, sociale zekerheid, onderwijs, arbeid en welzijn.
-
Verantwoordelijkheid en perspectief
Er is een preventieve strategie nodig om het geweld in de Nederlandse samenleving in te dammen. Men moet veel meer letten op de context waarin geweld plaatsvindt, en niet alleen op de individuen die geweld plegen of er slachtoffer van worden.
-
1997
-
Uitsluitend vrijwillig!?
Vrijwilligerswerk is slechts onder voorwaarden geschikt om langdurig werklozen te activeren. Dit werk heeft een eigen waarde die van grote maatschappelijke betekenis is, en die niet in het geding mag komen door vrijwilligersorganisaties te verplichten mee te doen aan sociale activering.
-
Kwaliteit in de buurt
Acht tot vijftien procent van de wijken kennen problemen met de leefbaarheid. Voor een duurzame aanpak van buurtproblemen zijn er zogeheten leefbaarheidsbudgetten nodig.
-
Werkeloos toezien?
Een individuele benadering is nodig voor de activering van mensen die langdurig werkloos zijn. Dat vraagt om bewegingsruimte voor de uitvoerders zodat zij kunnen aansluiten bij de wensen en mogelijkheden van hun cliënten.
-
Stedelijke vernieuwing
In de Ontwerpnota Stedelijke Vernieuwing schenkt het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) te weinig aandacht aan de betrokken bewoners en hun lot.
-
Vereenzaming in de samenleving
Tegen de mening van velen in blijkt eenzaamheid in binnen- en buitenland de afgelopen twintig jaar niet te zijn toegenomen. Voor de bestrijding van eenzaamheid heeft een algemeen signaleringssysteem de voorkeur boven nieuw beleid gericht op specifieke groepen in de samenleving.
